telefoon  024 - 372 72 92
Zoek
Filters
Sluiten

Denk aan uw gezondheid, werk stofvrij!

Denk aan uw gezondheid, werk stofvrij!

Fijnstof is schadelijk voor de gezondheid en dan vooral kankerverwekkende stoffen zoals respirabel kwarts, hardhout, asbest, chroom en nikkel. Werknemers die hiermee in aanraking komen, moeten op een verantwoorde, veilige en vooral gezonde manier werken.

Volgens de visie van TNO is het noodzakelijk dat de blootstelling aan schadelijke stoffen van werknemers op de werkplek wordt geminimaliseerd. De meest effectieve manier is om werkmethodieken en/of gereedschappen te ontwikkelen die “stofvrij” kunnen worden gebruikt. TNO zet zich samen met producenten/ leveranciers van gereedschappen in voor deze innovaties. Samen met gerenommeerde bedrijven, waaronder Starmix, ontwikkelt TNO effectieve en gebruiksvriendelijke beheerssystemen voor fijnstof, zoals stofafzuigsystemen, waarmee de blootstelling aan deze schadelijke stoffen tot meer dan een factor 100 afneemt.

 

Bekijk hier alle door TNO geclassificeerde stofzuigers uit het Avodesch assortiment. 

Bekijk hier de Starmix Najaarsactie.

 

Handhaving en handhavingsbeleid van de inspectie SZW

In het traject van handhaving door de Inspectie SZW wordt gecontroleerd op het begrip "zichtbaar stof" vrijkomende naar de ademzone van de werknemer bij de verschillende bewerkingen (zoals boren, hakken, slijpen, zagen etc.).

Komt er stof vrij naar de ademzone van de werknemer tijdens de bewerkingen, dan wijst dit op het niet gebruiken van de juiste beheersmaatregelen of op het niet goed functioneren van deze beheersmaatregelen. In beide situaties is actie geboden. Eventueel worden boetes en/of stillegging van werkzaamheden opgelegd.

De werkgevers hebben ook de verplichting aan te tonen dat de werkzaamheden "gezond" worden uitgevoerd. Dit kan door het uitvoeren van blootstellingsmetingen op de werkplek. Dit is in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar en erg duur. Echter de Inspectie SZW erkent en accepteert gevalideerde gereedschapssystemen (combinatie van gereedschap, afzuigmodule en stofzuiger of andere beheersmaatregel).

De Stand der Techniek van stofvrije gereedschappen wordt in belangrijke mate bepaald door een combinatie van de volgende aspecten:  

  • Mate van compartimentering

  • Effectieve capaciteit van de stofzuiger

  • Kwaliteit filtersysteem (type stoffilters en reiniging stoffilters)

  • Effectiviteit andere beheersmaatregel (toevoer water, nevel)

De meest effectieve manier om de verspreiding van stof naar de ademzone van de werknemer te voorkomen is het (volledig) compartimenteren van een bron (boren, schuren, slijpen e.d.). Hoe beter de compartimentering hoe minder eisen er gesteld behoeven te worden aan de stofzuiger of andere beheersmaatregel. Toepassing van een afzuigsysteem geeft de grootste vermindering van de verspreiding van stof vergeleken met andere beheersmaatregelen (water, nevel, ...). Naarmate de bron meer "open" is, betekent dit het gebruik van stofzuigers met een grotere afzuigcapaciteit. De kwaliteit van de filters (H, M en L) is mede bepalend voor de secundaire verspreiding van stof in een werkruimte. Ook het type filterreinigingssysteem (automatisch, handmatig, trilling, lucht) is een belangrijke parameter. 

Al deze aspecten in hun samenhang bepalen uiteindelijk de feitelijke blootstelling van de werknemer op de werkplek en Stand der Techniek van het gereedschapssysteem.

STOP blootstelling aan kankerverwekkende stoffen

WERK stofvrij

GEBRUIK stofvrije gereedschappen en productiesystemen!

 

Classificatie stofzuigers

De TNO Prestatietoets is gebaseerd op het testen van complete systemen (gereedschap, afzuigmodule, slang en stofzuiger). Voor zowel de gereedschappen als de industriële stofzuigers wordt het principe "gelijkwaardigheid" toegepast. Dit betekent dat voor vergelijkbare systemen (gereedschappen of stofzuigers) er geen (extra) TNO Prestatietoets nodig is. Deze beoordeling is aan TNO.

Om de prestaties van verschillende stofzuigers onderling te kunnen vergelijken heeft TNO een standaardtest ontwikkeld. Deze test betreft een industriële stofzuiger in combinatie met een Metabo haakse slijper WE 9-125 Quick 125 mm (900 W) met TNO afzuigkap. Gedurende een periode van 60 minuten wordt continu gewerkt in kalkzandsteen. In deze periode wordt circa 60 strekkende meter sleuf geproduceerd. De hoeveelheid kwartshoudend materiaal verzameld in de industriële stofzuiger bedraagt circa 7,0 kg. De test resulteert in een label dat is weergegeven in onderstaand figuur.

Het label geeft aan hoeveel uur (1-8 uur) per 8-urige werkdag kan worden gewerkt zonder dat de blootstelling aan een schadelijke stof (respirabel kwarts, hardhout e.d.), gemeten in de ademzone van de werknemer, wordt overschreden. De blootstelling wordt getoetst aan de wettelijke grenswaarden (GSW TGG-8u) zoals vermeld op de website van de Sociaal Economische Raad (SER). 

LET OP! Bovenstaand label heeft uitsluitend betrekking op het complete gereedschapsysteem (combinatie van stofzuiger, afzuigslang, gereedschap en afzuigaccessoire) en mag nooit gebruikt worden om de prestatie van alleen een stofzuiger aan te duiden! 

Om toch de vergelijking tussen enkel de stofzuigers onderling te kunnen maken, is er speciaal voor stofzuigers een tweede label ontwikkeld. Dit label is weergegeven in onderstaand figuur.

Dit label geeft aan binnen welke klasse een stofzuiger valt. TNO definieert de volgende vier stofzuigerklassen: 

Type stofzuiger  

 Operationele capaciteit [m³/uur] *

TNO label 

A-klasse

C > 150

 5 - 8 uur

B-klasse

C > 100 en C ≤ 150

 2 - 4 uur

C-klasse

C ≤ 100

 1 uur

D-klasse

Alleen voor stofzuigers voor bewerkingen met hout

* capaciteit gemeten na de test aan het eind van de slang na reiniging van het filter

Voor een indeling in één van de genoemde klassen geldt dat een stofzuiger aan zowel de eisen m.b.t. de minimale capaciteit voor die klasse moet voldoen als aan de eis dat het minimale TNO uurlabel behorende bij die klasse is behaald. Alle stofzuigers met een label A, B of C zijn ook geschikt voor bewerkingen in hout.

Vergelijking en uitwisseling stofzuigers

Op basis van bovenstaande classificatie kunnen stofzuigers onderling worden vergeleken. Een stofzuiger getest conform het hierboven vermelde protocol TNO haakse slijper/ TNO afzuigkap en resulterend in de TNO Prestatietoets kan uitsluitend worden vervangen door een stofzuiger die in dezelfde of een hogere klasse valt, én minimaal hetzelfde uurlabel behaald heeft. Indeling in de A-klasse met een 8-uurs label is het hoogst haalbare.

Een overzicht van de door TNO geteste stofzuigers en de daarop behaalde klasse staat op de pagina Overzicht stofzuigers.

Reiniging van filters

Er worden drie verschillende typen reinigingen van de filters onderscheiden:

  • Automatisch: bij "automatische reiniging" wordt op tijdsindicatie of drukmeting het filter automatisch gereinigd.

  • Semi-automatisch: bij "semi-automatische reiniging" wordt bij inschakeling van de stofzuiger de reiniging automatisch uitgevoerd.

  • handmatig: bij "handmatige reiniging" wordt het filter alleen bij actie van de werknemer gereinigd.

Richtlijnen labelgebruik

TNO heeft een tweetal type labels ontworpen om de prestaties van geteste gereedschapsystemen en stofzuigers mee weer te geven; het uurlabel en het ABC/D-label. Het gebruik van deze labels door derden is aan een aantal regels gebonden.

Gebruik uurlabel

Een test van een compleet systeem (gereedschap, afzuigaccessoire, afzuigslang en stofzuiger) resulteert in een label dat aangeeft hoeveel uur per 8-urige werkdag dat systeem ingezet mag worden, zonder dat de wettelijke grenswaarde in de ademzone van de werknemer overschreden wordt.

Dit uurlabel geeft geen informatie over enkel een stuk handgereedschap of alleen een stofzuiger en mag dan ook nooit worden gebruikt om de prestatie van een enkel apparaat aan te duiden.

Verder geldt dat bij het uitsluitend vertonen van een uurlabel bij een gereedschapsysteem er teveel informatie verloren gaat die van wezenlijk belang is voor de totstandkoming van het label. Denk hierbij bijvoorbeeld aan essentiële informatie als het materiaal waarop getest is, de diameter van de gebruikte afzuigslang, of de productie tijdens de test (hoeveelheid gaten, meter, ...). Zonder deze informatie kan het uurlabel niet juist geïnterpreteerd worden.

Het is om bovenstaande reden dan ook niet toegestaan om enkel een uurlabel te publiceren bij een gereedschap, stofzuiger of combinatie hiervan.

  

Het uurlabel mag uitsluitend naar buiten worden gebracht als onderdeel van de TNO Nieuwsbrief die voor elk getest gereedschapsysteem wordt opgesteld.

Gebruik ABC/D-label

Speciaal voor stofzuigers is er het ABC/D-label ontworpen om de prestaties onderling met elkaar te kunnen vergelijken.

In tegenstelling tot het uurlabel, geldt dat het ABC/D-label wel gekoppeld mag worden aan een enkel product (stofzuiger). Een ABC/D-label alleen is niet voldoende is om stofzuigers onderling met elkaar uit te kunnen wisselen. Ook het uurlabel is van invloed. Omdat deze essentiële informatie niet in een label te verwerken is, stelt TNO dat bij het gebruik van het ABC/D-label altijd wordt verwezen naar de TNO website. Onderstaande afbeelding geeft het label weer zoals dat in de praktijk gebruikt mag worden. Enige andere vorm is niet toegestaan.

 

Bekijk hier alle door TNO geclassificeerde stofzuigers uit het Avodesch assortiment. 

Bekijk hier de Starmix Najaarsactie.